{"id":9168,"date":"2025-01-15T19:37:20","date_gmt":"2025-01-15T16:37:20","guid":{"rendered":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/2025\/01\/15\/hekimlerin-rakipleri-2\/"},"modified":"2025-06-21T20:48:47","modified_gmt":"2025-06-21T17:48:47","slug":"seririyat-nekrolojiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/2025\/01\/15\/seririyat-nekrolojiler\/","title":{"rendered":"Seririyat ve Nekrolojiler (\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndan kaleme al\u0131nan biyografik taziyeler)"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>At\u0131f i\u00e7in:<br>Cem Hakan Ba\u015faran &amp; Fatih Artvinli, \u201cSeririyat ve Nekrolojiler (\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndan kaleme al\u0131nan biyografik taziyeler)\u201d, \u0130stanbul Seririyat\u0131 Ar\u015fivi.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><em>\u0130stanbul Seririyat\u0131<\/em> yaln\u0131zca klinik bir t\u0131p dergisi de\u011fil ayn\u0131 zamanda paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir dergiydi. Derginin paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 33 y\u0131l boyunca d\u00f6nemin yerli-yabanc\u0131 \u00fcnl\u00fc hekimlerinden ediplerine, devlet adamlar\u0131ndan hastane mubass\u0131rlar\u0131na (hastabak\u0131c\u0131lar\u0131na) 350\u2019ye yak\u0131n ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan yaz\u0131lan nekrolojiler yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br><br>\u00d6yle ki nekrolojisi yay\u0131mlanan hekimlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n hayat hikayesi yaln\u0131zca bu biyografik taziyeler sayesinde elimizdedir. Nekrolojilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Mazhar Osman taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f ve Mazhar Osman\u2019\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yakas\u0131 a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131ya eri\u015fime olanak tan\u0131r.<br><br>Hakk\u0131nda nekroloji yaz\u0131lan d\u00f6nemin tan\u0131nm\u0131\u015f edip ve hekimlerinden baz\u0131lar\u0131: \u015fair S\u00fcleyman Nazif, filozof doktor R\u0131za Tevfik B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131, \u015fair Dr. Cenab \u015eahabettin, Dr. Abdullah Cevdet, \u015fair Abd\u00fclhak Hamid Tarhan, Dr. Besim \u00d6mer Akal\u0131n, Dr. Hulusi Beh\u00e7et ve Dr. Akil Muhtar \u00d6zden\u2019dir. A\u015fa\u011f\u0131da Mazhar Osman taraf\u0131ndan Dr. Abdullah Cevdet\u2019in ard\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f nekrolojiye yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"467\" height=\"690\" src=\"https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9171\" style=\"width:315px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet.jpg 467w, https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-203x300.jpg 203w, https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-205x303.jpg 205w\" sizes=\"auto, (max-width: 467px) 100vw, 467px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Dr. Abdullah Cevdet Bey\u2019in bir foto\u011fraf\u0131<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Apdullah Cevdet Bey\u2019in Vefat\u0131 Ve Biyografisi<strong>[1]<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Apdullah Cevdet\u2019in vefat\u0131 son g\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck hadiselerinden biridir. \u0130stibdat, Me\u015frutiyet ve Cumhuriyet devrinde daima memleketin en ileri gelen m\u00fctefekkirlerinden say\u0131lm\u0131\u015f bu alimin birdenbire vefat\u0131 onu ve eserlerini tan\u0131yanlar\u0131 pek m\u00fcteessir etti. Bu memleketin irfan\u0131na en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Apdullah Cevdet vard\u0131r diyebiliriz; kimse de aksini iddia edemez. Ahmet Mithat merhum nas\u0131l memlekete okumay\u0131 sevdirdi, \u00f6\u011frettiyse Apdullah Cevdet Bey de hepimizin dima\u011f\u0131n\u0131 \u015fark ve garb\u0131n \u015fah eserlerile nurland\u0131rd\u0131. \u0130ngiliz edebiyat\u0131n\u0131n l\u00e2yemutu olan Shakespeare\u2019nin l\u00e2yemut [\u00f6l\u00fcms\u00fcz] eserlerini, Hamletlerini, mabetlerini, Otellolar\u0131n\u0131 onun terc\u00fcmelerile tan\u0131d\u0131k; \u015fark\u0131n en b\u00fcy\u00fck feylesof ve \u015fairi \u00d6mer Hayyam\u2019\u0131n o derin felsefeli \u015fiirlerini yine Cevdet\u2019in kalemi \u00f6\u011fretti. Gustave Le Bon gibi Fransan\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u00fctefekkirlerinin halk\u0131n psikolojisine dair yazd\u0131\u011f\u0131 ve her biri bir mecellei ir\u015fat olan eserleri T\u00fcrk k\u00fct\u00fcphanesi yaln\u0131z Cevdet\u2019in himmetine medyundur. Hele T\u00fcrk camias\u0131n\u0131 dinin hurafelerinden kurtarmak, memleketini garp gibi nurland\u0131rmak, taassup zulmetini par\u00e7a par\u00e7a etmek i\u00e7in Apdullah Cevdet\u2019in yar\u0131m as\u0131rl\u0131k cidal\u0131 [sava\u015f\u0131] ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ebedi bir \u015fereftir. Bu g\u00fcn herkesin yapt\u0131\u011f\u0131, ho\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc otuz sene evvel yapt\u0131rmak isteyen Cevdet, muhitinden hi\u00e7 ruyi m\u00fcsait g\u00f6rmemi\u015fti, z\u0131nd\u0131k dendi, dinsiz dendi, mahkemelerde s\u00fcr\u00fcklendi\u2026 O zaman h\u00fcr fikri y\u00fcz\u00fcnden herkesin tan u te\u015fniine [a\u015fa\u011f\u0131lama ve ay\u0131plamalar\u0131na] u\u011frad\u0131, sonra da bu idealist adama te\u015fekk\u00fcr ve h\u00fcrmet etmek kendisinden dersi h\u00fcrriyet [h\u00fcrriyet dersi] alanlar\u0131n \u00e7o\u011funun hat\u0131r\u0131ndan ge\u00e7medi. O sade idealine kavu\u015ftu\u011fu i\u00e7in mesuttu ve bu sehab\u0131 cehli [cehalet perdesini] \u00e7ak \u00e7ak eden \u015fim\u015firi nura [ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131na], mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda K\u0131l\u0131\u00e7zade Hakk\u0131\u2019n\u0131n okudu\u011fu bir manzumesinde evvelce gelece\u011fini tep\u015fir etti\u011fi <em>Hal<\/em><em>ask\u00e2ra<\/em> [m\u00fcjdeledi\u011fi kurtar\u0131c\u0131ya] samimi ihtiram ve minnet beslerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Apdullah Cevdet\u2019i yirmibe\u015f senedir yak\u0131ndan tan\u0131r\u0131m, ondan evvel de eserlerile tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131m. Edebi, felsefi, i\u00e7timai eserlerini pek gen\u00e7li\u011fimde seve seve okumu\u015ftum. Frans\u0131zca, T\u00fcrk\u00e7e hatta Farisi manzumelerine, ba\u015fka lisanda \u015fiir s\u00f6yleyecek kadar vukufuna hayret, taktir ederdim. Bu \u00e7orak memlekette yeti\u015fen bir-iki \u015fulei irfana [irfan par\u0131lt\u0131s\u0131na] kar\u015f\u0131 g\u0131pta duyard\u0131m. Askeri t\u0131bbiyeden yeti\u015fen bu m\u00fcstesna ba\u015flar, Cenap \u015eahabettin, Ziya G\u00f6kalp, Abdullah Cevdetler bu milletin irfan tarihinde sermedi [ebedi] bir hayata nail olma\u011fa lay\u0131k hocalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7li\u011fini eserlerile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m Apdullah Cevdet\u2019in son yirmibe\u015f sene dostlu\u011fu ile \u015ferefyap oldum. \u0130lmi ne kadar y\u00fcksekse ahlak\u0131 da o derece g\u00fczeldi, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n, bilenin takdirk\u00e2r\u0131 idi. Memlekette \u00e7\u0131kan en k\u00fc\u00e7\u00fck eseri o kadar, alk\u0131\u015flarla te\u015fvik ederdi. \u0130nsaniyete l\u00e2yezal [sonsuz] bir muhabbeti vard\u0131. Kimseye hatta kendisine fenal\u0131k edenlere bile husumet beslemezdi; bir havari gibi herkese \u015feyhai muhabbet telkin ederdi, \u00e7ok m\u00fctevazidir, onu g\u00f6renler sohbetinde bulunanlar ate\u015fli kalemin sahibi bu sessiz adam m\u0131 diye hayret ederlerdi; kalemile d\u00fcnyaya hocal\u0131k eden Cevdet bir sosyetede [cemiyette] herkesi dinler, en gen\u00e7 alimden, m\u00fctehass\u0131stan bile bir \u015fey \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131\u2026 \u00f6\u011frenmek ve \u00f6\u011fretmek\u2026 i\u015fte Cevdet\u2019in her \u015feyden ziyade sevdi\u011fi iki \u015fey\u2026 Elinde ya \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir kitap veya \u00f6\u011fretmek i\u00e7in bir kalem vard\u0131. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden yirmibe\u015f g\u00fcn evvel Bab\u0131ali Caddesi\u2019nde k\u00fc\u00e7\u00fck bir fenal\u0131k ge\u00e7irmi\u015fti, bunun bir h\u00fcnnak\u0131sad\u0131r eseri oldu\u011funu anlayan arkada\u015flar\u0131 kalbini yormamas\u0131n\u0131, istirahat etmesini tavsiye etmi\u015flerdir. \u0130lk hunnak\u0131sadr [angina pektoris] n\u00f6betinin sonu[nun] ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilen doktor o g\u00fcnden sonra \u00f6l\u00fcm\u00fcn yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f, bu ac\u0131 ak\u0131beti bir az mahzun ve m\u00fctevekkil [tevekk\u00fclle] beklemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Yar\u0131 can\u0131 olan kitaplar\u0131 ve kalemi ecel e\u015fi\u011finde g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmemesi laz\u0131m gelmez miydi? Cevdet bilakis d\u00fcnyadaki i\u015flerini bitirmek i\u00e7in sabahlara kadar \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Gece yar\u0131s\u0131ndan sonra hekimin odas\u0131na girenler i\u00e7tihad\u0131 yazarken ve tashih ederken g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Cevdet\u2019in tertemiz bir aile hayat\u0131 vard\u0131, kusursuz bir aile babas\u0131 idi; hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn zevkini refikas\u0131 ile biricik k\u0131z\u0131 \u201cG\u00fcl\u201d de bulmu\u015ftu\u2026 \u00c7ar\u015famba g\u00fcnleri ak\u015fam\u0131 muayyen olan \u00e7aya memleketin m\u00fctefekkir ve m\u00fcnevver kitlesi ko\u015far ve bu samimi temiz yuvada tatl\u0131 bir iki saat ilmi sohbetle vakit ge\u00e7irirlerdi, ne sigara, ne i\u00e7ki, ne hi\u00e7 bir \u015fey\u2026 Yaln\u0131z yeni \u00e7\u0131kan ecnebi ve yerli eserlerin m\u00fcnaka\u015fas\u0131\u2026 Apdullah Cevdet Harputlu idi, 1869 senesi Eyl\u00fcl\u00fcn dokuzuncu g\u00fcn\u00fc do\u011fmu\u015f ve \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc vakit hen\u00fcz altm\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc bitirmi\u015fti. Elaziz [Elaz\u0131\u011f] Askeri R\u00fc\u015ftiyesi\u2019nde tahsilini tamamlam\u0131\u015f, Kuleli Askeri \u0130dadisi\u2019ne girmi\u015f, oradan Askeri T\u0131bbiye\u2019ye ge\u00e7mi\u015f, t\u0131bbiyeden tabip y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, daha mektepte iken Cevdet arkada\u015flar\u0131ndan y\u00fcksek bir seviyede oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Garp edebiyat\u0131n\u0131 okuyor, terc\u00fcme ediyor, arkada\u015flar\u0131na h\u00fcrriyetin lezzetini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Gen\u00e7 doktor istibdad\u0131n [II. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminin] bab\u0131 seraskerisinin [seraskerlik makam\u0131n\u0131n] okumak yazmaktan aciz mensuplar\u0131n\u0131, pa\u015fazadeleri, erkan\u0131 harp ve yirmibe\u015f ya\u015f\u0131nda ferik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, kendisini \u00e7\u00f6llerde \u00e7\u00fcr\u00fctmek isteyen iradeye boyun e\u011fmemi\u015f, Avrupa\u2019ya ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Avrupa\u2019da h\u00fcrr\u00fcyet arkada\u015flar\u0131 gibi yaln\u0131z h\u00fcr hava teneff\u00fcsile ci\u011ferlerini doldurmakla kanaat etmemi\u015f, kafas\u0131n\u0131 doldurmaya da geceli-g\u00fcnd\u00fczl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2l\u00e2 seve seve okudu\u011fumuz o g\u00fczel eserlerini Avrupa\u2019da yazmaya ba\u015flam\u0131\u015f, Cenova\u2019da <em>\u0130\u00e7tihat<\/em> <em>Gazetesini<\/em> tesis etmi\u015f, bir m\u00fcddet sonra M\u0131s\u0131r\u2019da ne\u015fre ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <em>\u0130\u00e7tihat K\u00fct\u00fcphanesi<\/em> diye tesis etti\u011fi k\u00fct\u00fcphanesi az zamanda bir hazinei irfan haline getirmi\u015f, ink\u0131lapta memleketine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc vakit terc\u00fcme ve telif otuza yak\u0131n eserle gelmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cevdet g\u00f6z hekimi idi. G\u00f6z hastal\u0131klar\u0131na dair g\u00fczel bir eseri oldu\u011fu gibi te\u015frih ve fizyolojiyi de halka \u00f6\u011fretecek tarzda yazm\u0131\u015ft\u0131. M\u0131s\u0131r\u2019da g\u00f6z hekimli\u011fi ve kitaplar\u0131 ile hayat\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f, hakiki h\u00fcrriyetin ilmi ve iktisadi istiklal ile olaca\u011f\u0131na ve Anglosakson k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Latin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funa kanaat eden doktor Avrupa\u2019ya ka\u00e7an di\u011fer gen\u00e7ler gibi yaln\u0131z politikac\u0131l\u0131kla vaktini ge\u00e7irmemi\u015f, kendisi \u0130ttihad ve Terakki\u2019nin ilk m\u00fcessislerinden oldu\u011fu halde onlarla beraber y\u00fcr\u00fcmemi\u015f, ve hatta cemiyette merhuma kar\u015f\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne artan bir i\u011fbirar [g\u00fcceniklik] g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Shakespeare\u2019e belki \u0130ngilizlerden ziyade tapard\u0131, Gustave Le Bon\u2019a \u015f\u00fcphesiz b\u00fct\u00fcn Frans\u0131zlardan ziyade hayrand\u0131, \u00d6mer Hayyam\u2019\u0131 vatanda\u015flar\u0131ndan ziyade severdi. Mevlanalar\u0131, Gazalileri, Ebn\u00fclalaileri terc\u00fcme eder, bunlar Cevdet\u2019e o g\u00fczel seneleri ilham ederlerdi. Gustave Le Bonla, Mister Keyple de \u015fahsen dost olmu\u015ftu, ge\u00e7en sene Gustave Le Bon \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc, \u201cAkl\u0131 Selim\u201d m\u00fctercimi Gustave Le Bon i\u00e7in Union Fran\u00e7aise\u2019de (Frans\u0131z Birli\u011fi binas\u0131nda) Frans\u0131zca, Ca\u011falo\u011flu Halkevi\u2019nde T\u00fcrk\u00e7e konferanslar verdi. \u201cKarl\u0131 da\u011fdan ses\u201d, \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnen musiki\u201d son ne\u015fretti\u011fi \u015fiir mecmualar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Apdullah Cevdet hekimdi, feylesoftu, \u015fairdi\u2026 m\u00fckemmel bir adamd\u0131. M\u00fctareke senesinde <em>S\u0131hhiye M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em> de yapm\u0131\u015f, s\u0131hhiye \u00e7avu\u015fu yeti\u015ftirmek i\u00e7in K\u00fc\u00e7\u00fck S\u0131hhiye Mektebi\u2019ni a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Bir doktor g\u00f6z\u00fcyle memleketin s\u0131hhatsizlikten ne derece k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen doktor k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6ylere kadar t\u0131bb\u0131n girebilmesi i\u00e7in bu mektebi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 vakit bermutat bir \u00e7ok tenkitlere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131; halbuki memleketin s\u0131hhati umumiyesi bu mektepten \u00e7ok istifade etmi\u015ftir. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc esnas\u0131nda ancak ilim adamlar\u0131n\u0131 korumu\u015f ve hatta kendine alenen husumet edenleri bile himaye etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiden beri Apdullah Cevdet latin harflerine taraftard\u0131, Arap harflerinin \u0131slah\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bo\u015f eme\u011fine ac\u0131rd\u0131. \u0130nk\u0131laptan sonra Apdullah Cevdet\u2019i yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130\u00e7tihat Evi\u2019nde yine ne\u015friyatile me\u015fgul g\u00f6r\u00fcyoruz. Yirmi be\u015f senedir o ancak i\u00e7tihadile ya\u015fam\u0131\u015f, zaten okumaya yazmaya al\u0131\u015fmam\u0131\u015f bu muhitte pek mahdut kari buldu\u011fu halde azami tasarrufla mecmuas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ttihad ve Terakki Cemiyeti\u2019nin [Mizanc\u0131] Murat Bey\u2019e, Apdullah Cevdet Bey\u2019e hakl\u0131 haks\u0131z hissettikleri husumeti bir propaganda tarz\u0131nda devam etmi\u015f, merhumun h\u00fcr ve m\u00fcstakil ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, her \u015feyi ilimden bekleyi\u015f tarz\u0131nda ne\u015friyat\u0131 bu husumeti daha artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Cevdet ilimden ba\u015fka m\u00fcr\u015fit ve hadi [hidayet veren] bilmezdi. Bu y\u00fczden taassuba ve softal\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmand\u0131. Softal\u0131k ve taassup aleyhine yaz\u0131lar\u0131 avam halk\u0131m\u0131z ve bilhassa hocalar\u0131 tehyi\u00e7 ederdi [k\u0131zd\u0131r\u0131rd\u0131]. Balkan Harbi\u2019nde ilim ve talim, inzibat ve terbiye sayesinde d\u00fcnk\u00fc tebaam\u0131z Bulgarlar\u0131n koca cengaver T\u00fcrk ordusunu bir hafta i\u00e7inde \u00c7atalca hatt\u0131na ilticaya mecbur etti\u011fi vakit, zaman\u0131n \u015eeyh\u00fcslam\u0131n\u0131n askerlere bilmem ka\u00e7 defa sabah zafer duas\u0131n\u0131 okutmak i\u00e7in beyannameler yaz\u0131\u015f\u0131na hakl\u0131 olarak k\u0131zm\u0131\u015f ve maskaraya alm\u0131\u015ft\u0131, tesett\u00fcr\u00fcn kalkmas\u0131, fesin at\u0131lmas\u0131 i\u00e7in muttas\u0131l yaz\u0131yor, hen\u00fcz en m\u00fcnevver ge\u00e7inenler bile bu ne\u015friyat\u0131 hazmedemiyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Son n\u00fcshalar\u0131nda baz\u0131 gen\u00e7lerin kom\u00fcnizme hevesini pek vak\u0131fane tenkit etmi\u015f, hayat\u0131n tad\u0131 kom\u00fcnizm gibi ferdini hi\u00e7e indiren bir meslekte de\u011fil, kendi yaratma kuvvetini g\u00f6rmekte oldu\u011funu uzun uzad\u0131ya anlatm\u0131\u015ft\u0131. Cevdet yaz\u0131lar\u0131nda \u00e7ok samimi ve hakiki idi, nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse \u00f6yle yazard\u0131, fikrini selis ve a\u00e7\u0131k \u00fcslupla herkese anlat\u0131r ve hi\u00e7 bir \u015feyden y\u0131lmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Cevdet bir iki dakika i\u00e7inde hunnak\u0131 sad\u0131r n\u00f6beti ile \u0131zd\u0131raps\u0131z \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Cenazesine memleketin m\u00fctefekkir s\u0131n\u0131f\u0131 i\u015ftirak etmi\u015f ve doktorlar, edipler, muharrirler, muallimler, mebuslardan ibaret camia taraf\u0131ndan \u015fimdiye kadar misli az g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f muntazam ve samimi bir cenaze alay\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7tihat Evi\u2019nden Ayasofya Camisi\u2019ne kadar el \u00fczerinde ta\u015f\u0131nan tabutu Ayasofya musalla ta\u015f\u0131ndan belediyenin tabut arabas\u0131na konmu\u015f, araban\u0131n \u00fcst\u00fc Et\u0131bba Muhadenet Cemiyeti\u2019nin, T\u0131p Fak\u00fcltesi;nin, G\u00f6z Hekimleri Cemiyeti\u2019nin, Ye\u015fil Hilal\u2019in, Tababeti Asabiye Ve Akliye Cemiyeti\u2019nin, hekim veya m\u00fctefekkir baz\u0131 dostlar\u0131n\u0131n \u00e7elengleri ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc oldu\u011fu halde S\u00fcnb\u00fcl Efendi\u2019ye g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda Et\u0131bba Muhadenet Cemiyeti nam\u0131na <em>Mazhar Osman, Ye\u015fil Hilal nam\u0131na Fahreddin Kerim, K\u0131l\u0131n\u00e7<\/em><em>zade Hakk\u0131, Dr. Kaz\u0131m \u0130smail<\/em><em> <\/em>[G\u00fcrkan]<em>, Muallim \u0130lhan \u015eevket, \u015eair Florinal\u0131 Nazim, Muharrir Peyami Safa <\/em><em>beyler<\/em> nutuklar ve \u015fiirler okumu\u015flard\u0131r. Pek muhterem ailesinin bu \u0131zd\u0131rap kar\u015f\u0131s\u0131nda duyduklar\u0131 alama [elemlere] samimi kalbimizle i\u015ftirak ederiz.<\/p>\n\n\n\n<p>[1] Mazhar Osman \u201cApdullah Cevdet Bey\u2019in Vefat\u0131 ve Biyografisi,\u201d <em>\u0130stanbul Seririyat\u0131 <\/em>14, 12 (Kanunuevvel 1932): 140-143.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>At\u0131f i\u00e7in:Cem Hakan Ba\u015faran &amp; Fatih Artvinli, \u201cSeririyat ve Nekrolojiler (\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndan kaleme al\u0131nan biyografik taziyeler)\u201d, \u0130stanbul Seririyat\u0131 Ar\u015fivi. \u0130stanbul Seririyat\u0131 yaln\u0131zca klinik bir t\u0131p dergisi de\u011fil ayn\u0131 zamanda paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir dergiydi. Derginin paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 33 y\u0131l boyunca d\u00f6nemin yerli-yabanc\u0131 \u00fcnl\u00fc hekimlerinden ediplerine, devlet adamlar\u0131ndan hastane mubass\u0131rlar\u0131na (hastabak\u0131c\u0131lar\u0131na) 350\u2019ye yak\u0131n ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9173,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"blocksy_meta":[],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"thumbnail":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-300x160.jpg",300,160,true],"medium_large":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"large":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"1536x1536":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"2048x2048":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"tainacan-small":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-40x40.jpg",40,40,true],"tainacan-medium":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-275x275.jpg",275,275,true],"tainacan-medium-full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-205x109.jpg",205,109,true],"tainacan-large-full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-480x256.jpg",480,256,true]},"post_excerpt_stackable":"<p>At\u0131f i\u00e7in:Cem Hakan Ba\u015faran &amp; Fatih Artvinli, \u201cSeririyat ve Nekrolojiler (\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndan kaleme al\u0131nan biyografik taziyeler)\u201d, \u0130stanbul Seririyat\u0131 Ar\u015fivi. \u0130stanbul Seririyat\u0131 yaln\u0131zca klinik bir t\u0131p dergisi de\u011fil ayn\u0131 zamanda paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir dergiydi. Derginin paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 33 y\u0131l boyunca d\u00f6nemin yerli-yabanc\u0131 \u00fcnl\u00fc hekimlerinden ediplerine, devlet adamlar\u0131ndan hastane mubass\u0131rlar\u0131na (hastabak\u0131c\u0131lar\u0131na) 350\u2019ye yak\u0131n ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan yaz\u0131lan nekrolojiler yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00d6yle ki nekrolojisi yay\u0131mlanan hekimlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n hayat hikayesi yaln\u0131zca bu biyografik taziyeler sayesinde elimizdedir. Nekrolojilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Mazhar Osman taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f ve Mazhar Osman\u2019\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yakas\u0131 a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131ya eri\u015fime olanak tan\u0131r.Hakk\u0131nda nekroloji yaz\u0131lan d\u00f6nemin tan\u0131nm\u0131\u015f edip ve hekimlerinden baz\u0131lar\u0131: \u015fair&hellip;<\/p>\n","category_list":"<a href=\"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/category\/genel\/\" rel=\"category tag\">Genel<\/a>","author_info":{"name":"\u0130stanbul Seririyat\u0131","url":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/author\/admin\/"},"comments_num":"0 comments","featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"thumbnail":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-300x160.jpg",300,160,true],"medium_large":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"large":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"1536x1536":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"2048x2048":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1.jpg",750,400,false],"tainacan-small":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-40x40.jpg",40,40,true],"tainacan-medium":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-275x275.jpg",275,275,true],"tainacan-medium-full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-205x109.jpg",205,109,true],"tainacan-large-full":["https:\/\/istanbulseririyati.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/apdullah-cevdet-1-480x256.jpg",480,256,true]},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>At\u0131f i\u00e7in:Cem Hakan Ba\u015faran &amp; Fatih Artvinli, \u201cSeririyat ve Nekrolojiler (\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndan kaleme al\u0131nan biyografik taziyeler)\u201d, \u0130stanbul Seririyat\u0131 Ar\u015fivi. \u0130stanbul Seririyat\u0131 yaln\u0131zca klinik bir t\u0131p dergisi de\u011fil ayn\u0131 zamanda paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir dergiydi. Derginin paramedikal b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 33 y\u0131l boyunca d\u00f6nemin yerli-yabanc\u0131 \u00fcnl\u00fc hekimlerinden ediplerine, devlet adamlar\u0131ndan hastane mubass\u0131rlar\u0131na (hastabak\u0131c\u0131lar\u0131na) 350\u2019ye yak\u0131n ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan yaz\u0131lan nekrolojiler yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00d6yle ki nekrolojisi yay\u0131mlanan hekimlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n hayat hikayesi yaln\u0131zca bu biyografik taziyeler sayesinde elimizdedir. Nekrolojilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Mazhar Osman taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f ve Mazhar Osman\u2019\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yakas\u0131 a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131ya eri\u015fime olanak tan\u0131r.Hakk\u0131nda nekroloji yaz\u0131lan d\u00f6nemin tan\u0131nm\u0131\u015f edip ve hekimlerinden baz\u0131lar\u0131: \u015fair&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"<a href=\"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/category\/genel\/\" rel=\"category tag\">Genel<\/a>","author_info_v2":{"name":"\u0130stanbul Seririyat\u0131","url":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/author\/admin\/"},"comments_num_v2":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9168"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9172,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9168\/revisions\/9172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istanbulseririyati.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}